EMEVİLER DEVRİ 661-750

      İSLAM TARİHİNDE EMEVİLER DEVRİ 661-750

İslam devletinin genişlemesi

•       Emevilerin Özellikleri

1.       Milliyetçi bir politika izlemeleri

2.       Fetihçi siyaset izlemeleri

3.       Hilafeti saltanat haline getirmeleri

•       Devletin başkenti:   Şam

•       Devletin kurucusu:  Muaviye

•       Emevi fetihleri ev askeri hareketleri;

§      İstanbul kuşatmaları gerçekleşir.

§     İndus nehrine kadar yerler fethedilir.

§      Ukbe bin Nafi adlı komutan Kuzey Afrika fetihlerinin tamamladı.

§      Tunus’ta Kayrevan şehrini kurarak burayı  Ifrıkiye (Afrika) vilayeti merkezi yaptı.

•       Kerbela olayı: Muaviye’nin ölümüyle başa Yezid geçti. Böylece halifelik saltanat (babadan oğla) halini aldı. Muaviye’nin Hz Hasan’a verdiği sözü tutmaması nedeniyle  (Muaviye’den sonra Hz Hüseyin başa geçecek)  Hz Hüseyin, Yezid’in halifeliğine karşı çıktı.

•     Bu olayın sonucu; 

         1. Yezid’in askerleri  Hz Hüseyin ve yanındakileri  şehit ettiler.

        2. Müslümanlark kesin olarak  mezheplere bölündüler.

Cebelitarık boğazı

•       Kadiks savaşı (711):

•       Tarık bin Ziyad, Emevilerin  Afrika valisi Musa bin  Nusayr’in azatlı kölesiydi.

•       Ondan aldığı emirle İspanya’ya hükmeden Vizigot krallığını bu savaşta yenerek İspanya ve Portekiz’i fetheder. Müslümanlar bu yeni fethedilen yerlere Endülüs dediler.

•       Müslümanların ilerlemesini Franklar Puvatya savaşında durdurdular.

      Emevilerin Orta Asya fetihleri:
§      Horasan valisi Kuteybe bin Müslim,  Ceyhun nehrini geçerek; Semerkant, Beykent ve Buhara gibi  Türk şehirlerinde katliamlar yaparak bu bölgeyi  Emevilere bağlar.

§   Türgeş kağanı Sulu Kağan, Emevileri  durdurmayı başarır.

Kuteybe bin Müslim Talkan ve Cürcan'da binlerce Türk'ü öldürmüştür.

Emevilerin yıkılma nedenleri

1.       Emevilerin ayrımcı tutumu

2.       Arapları diğer milletlerden üstün görmeleri (Mevali)

3.       Şiilerin ve Haricilerin uğradığı baskılar

4.       Müslüman olmayanların ödemesi gereken vergiyi Müslüman oldukları halde Türk ve İranlılardan  almaları

5.       Şuubiyye (milletler) denilen hareketin  İran ve Türk isyanları

•       Emevilerin milliyetçi olduklarına bazı kanıtlar

1.       Mevali siyaseti

2.       Arap parası bastırmaları

3.       Arapçayı resmi dil yapmaları

•       Endülüs Emevileri (756 – 1031)

•       Abbasiler, Emevileri yıktıktan sonra Emevi ailesinden olanları öldürmeye başladılar.

•       Emevi ailesinden  Abdurrahman, Endülüs’e gelerek devleti kurdu.

•       Başkent olarak Kurtuba (Cordoba) oldu.

•       Abdurrahman ülke içinde siyasi birliği ve düzeni sağladı.

•       Abdurrahman’ın ölümünde sonra Hristiyanların baskısı ve taht kavgaları nedeniyle zayıflasa da III. Abdurrahman devleti yeniden güçlendirmeye başlamıştır.

•       Bu dönemde Halife unvanı kullanması  İslamda siyasi bölünme olduğuna kanıttır.

•       III. Abdurrahman ve II. Hakem devletin en güçlü olduğu dönemdir.

•       Ünlü İslam filozofu İbn Rüşd bu dönemde yaşamıştır.

Endülüs

•       Bu dönemde :

1.       Abbasi Hilafeti (Asya-Bağdat’ta)

2.       Endülüs Emevileri Hilafeti (Avrupa-Kurtuba’da)

3.       Şii Fatimi Hilafeti (Afrika-Kahire’de)

•       Ayrı halifelerinin olması İslam devletinde siyasi ayrılıkları gösterir.

•       Endülüs Emevileri zayaflayınca toprakları üzerinde küçük devletçikler (Tavaif-i Mülük) kuruldu.

•       Bu devletçiklerden en önemlisi başkenti Gırnata olan Beni Ahmer devleti oldu.Bu devlete Kastilya kraliçesi İsabella ve Aragon kralı Ferdinand son verdi.

•       Müslümanların bu zor durumuna kayıtsız kalmayan Osmanlı sultanı II. Bayezid  Müslümanlara yardım etmiştir (1492). Kemal Reis komutasında gönderdiği donanma hem Müslümanları hem de Musevileri Kuzey Afrika ve Balkanlara taşıtmıştır.

Beni Ahmer devletinden kalma El Hamra Sarayı

•       Endülüsta İslam medeniyeti

•       Tuleytula (Toledo) tercüme akademisi kuruldu.

•       İbn Rüşd gibi bilim adamlarının kitapları batı dillerine çevrildi. Yunan felsefeciler böylece Avrupa’da tanındı.

•       Beni Ahmer devleti döneminde  «Elhamra sarayı» yapıldı.

İspanya'da bulunan el Hamra Sarayını ziyaret eden ünlü Kelt şarkıcı Loreena McKennitt bu

saraya ithafen söylediği parça                                    

Bir savaş efsanesi aslen köle olan Tarık bin Ziyad'ın İspanya fethi

DÖRT HALİFE DEVRİ 632-661

DÖRT HALİFE DEVRİ 632-661

•       Halifelik, Hz Muhammed’in vefatından sonra ortaya çıktı.

•       “Halife” peygamberlik görevi hariç, devlet başkanlığı ile ilgili bütün görevleri yerine getiren kişi olup kelime anlamı birinden sonra gelen kişidir.

•       Halifelik İslam Tarihinde  aşamalardan geçmiştir:

1.       Dört Halife Devri    (632 -661)

2.       Emeviler Devri        (661 -750)

3.       Abbasiler Devri       (750 -1258)

4.       Memlüklüler Devri (1258 -1517)

5.       Osmanlılar Devri     (1517 -1924)

•       Dört Halife Devri’nin Özellikleri

•       Dört Halife, döneminde halifeler, seçimle belirlenmişlerdir.

•       Bu nedenle bu döneme Cumhuriyet dönemi de denir.

•       Bu döneme Halife-i Raşidin (olgun halifeler) de denilir.

Sırası ile ilk dört halife

1.       Hz. Ebu Bekir, (632-634)

2.       Hz. Ömer(634-644),

3.       Hz. Osman(644-656)  ve

4.       Hz. Ali (656-661) seçilerek göreve gelmişlerdir.

Açık yeşil renk Hz Ebu Bekir döneminde yapılan fetihler

Hz. Ebu Bekir 632 - 634

•      Ridde hareketi:Bu dönemde İslam inancını terk edenler  ve peygamberlik iddia edenlerle  (yalancı peygamberler) uğraşmıştır.  Buna İslam tarihinde «Ridde hareketi» denilmiştir.

•       Bu sorunların başarı ile çözülmesi sonucunda Arabistan’da siyasal ve dini birlik korunmuştur.

•       Bu dönemde İslam orduları Sasanilerle uğraşılmış ve «Hire  beyliği» alınmıştır. Bu fetih Arabistan dışında yapılan ilk fetihtir.

•       Suriye’de Bizans Devleti ile “Ecnadeyn Savaşı” yapılmış. Ecnadeyn zaferiyle Suriye’nin kapıları Müslümanlara açmıştır.

•       Bu dönemin en önemli olayı ise Kuran-ı Kerim’in  toplanmış ve kitap (Mushaf) haline getirilmesidir.

•       Kuran’ın kitap haline getirilmesinde;

1.       savaşlar sırasında birçok hafızın şehit olması

2.       yeni bir vahiyin gelmesinin   söz konusu  olmaması

•       etkilidir.

Hz. Ömer 634 -644

Bu döneminde Sasani ve Bizans'tan toprak alınır. 

 •       Hz Ebu Bekir’in vasiyeti ile başa geçmiştir.

 •       Dört Halife Dönemi’nde fetihlerin en çok yoğunlaştığı dönemdir.

 •       Sasaniler ve Bizans ile mücade edilir.

 •       Bizans ile savaşlar;

 •       Bizans ile yapılan Yermük Savaşı ile  Suriye fethi tamamlanır.

 •       Daha sonra Filistin ve Kudüs fethedilmiştir.

 •       Amr İbn’ül As  tarafından Mısır Bizans’tan alınır.

 •       Bu fetihlerle birlikte farklı inanışlara sahip insanlar vergi karşılığında inançlarında serbest bırakılırlar.

•       Sasani devleti (İran) ile yapılan savaşlar ve sonuçları

•       Sasani devletiyle yapılan Köprü, Kadisiye, Celüla ve Nihavend savaşları ile

1.       İrak ve Iran ele geçirilmiştir.

2.       Daha sonra Azerbaycan alınır.

3.       Sasani Devleti tamamen ortadan kaldırılmıştır.

4.       Böylece Müslümanlarla Türkler  sınır komşusu oldular.

•       «İHTİDA» ne demektir?  Başka bir dini inanca sahipken Müslüman olma anlamına gelmektedir.Özellikle İran’ın fethedilmesiyle farklı dine inananan insanlar Mülüman olmaya başlar.

•       Sınırların genişlemesi ile devlette  ilk defa teşkilatlanma (örgütlenme)  başlar:

Ordugah: Sınırların genişletilmesi
          amacıyla ordu için kurulan şehir           

1.       Merkezde divan (meclis) kuruldu.

2.       Vilayetler kuruldu.

3.       Vilayetlerin başına vali görevlendirildi.

4.       Vergiler sistemli hale getirilir.

5.       «Beyt’ül Mal» adıyla hazine kurulur. (Maliye)

6.       Ordu düzenli hale getirildi.

7.       Adli teşkilat kuruldu. Vilayetlere kadı (hakim) atandı.

8.       Yeni fetihler için Ordugahlar(saldırı şehri)  kuruldu.

9.       Hicri takvim resmen uygulanmaya başlandı.

•       İSLAM DÜNYASINDA AYRILIKLAR

•       Hz Osman dönemi (644-656)

•       Hz Ömer kendisinden sonra  başa geçecek kişiyi seçmek için  altı kişilik bir kurul oluşturmuştur.

Kıbrıs, Hz Osman döneminde Muaviye'nin
 kurduğu donanma ile fethedildi. 

•       Bu heyet Hz Osman’ı halife olarak seçmiştir.

•       Bu dönemin ilk başlarında Bizans kısa süreliğine Mısır’ın bir kısmını ele geçirir.

•       Şam valisi Muaviye, Bizans ilerleyişini durdurur ve kurduğu donanma ile Kıbrıs adasını ele geçirir.

•       Kuzey Afrika’da  Tunus ve Trablusgarp fethedilir.

Trablusgarp günümüz Lİbya 

Kuran'ın ilk ayetleri

•       Kafkaslara kadar ilerleyen Müslümanlar Hazar Türkleri ile  ilk defa çatışmaya başladılar. Hazar Türkleriyle Müslümanlar bu dönemde ilk defa çatıştılar.

       •       Zat’üs Savari savaşı ile ilk defa Müslümanlar bir deniz savaşında Bizans’a karşı galip geldiler.

      •       Bu dönemin en önemli gelişmelerinden biri de Kuran’ın çoğaltılarak önemli vilayetlere gönderilmesidir.

•       Hz Ali  dönemi (656-661)

•       Hz Osman’ın mensubu olduğu aile olan Ümeyye (Emevi) mensuplarını önemli makamlara getirmesi huzursuzluklara yol açmış ve sonuçta  Hz Osman öldürülür.

•       Bu olaydan sonra Medine’de bulunan Müslümanlar çoğu Hz Ali’yi halifeliğe seçerler.

•       Emevi ailesi özellikle Şam valisi Muaviye, Hz Osman’ın katillerinin cezalandırılmadığı bahanesiyle isyan ederler.

•       Emevilere, Hz Ayşe, Talha ve Zübeyr gibi önde gelen Müslümanlar  katılır.

•       Cemel (Deve) Vakası (savaşı):

•       Hz Ali; Ayşe, Talha ve Zubeyr’in Basra’da ordu topladıkları haberini alır ve onları ağır bir mağlubiyete uğratır.

•       Müslümanların kendi aralarındaki ilk savaştır.

•       Mücadele deve etrafında olduğu için  bu adla anılır.

•       Bu savaşın sonucunda İslam tarihinde ilk başkent değişimi yapılır: Başkent Kufe’ye taşındı.

•       Hz Ali’nin Suriye Seferi: 

•       Şam valisi, Hz Ali’ye biat etmeyeceğini söylemsi üzerine sefere çıkılır.

•       Sıffin Savaşı: Hz Ali ordusu galip geleceği sıradayken, Muaviye ordusunda İbn’ül As hileye başvurur. Kuran  yaprakları mızraklara konulur .

•       Bunun hile olduğuna taraftarlarını ikna edemeyen Hz Ali Hakem’e başvurulmasını kabul eder.

•       Hakem Olayı: Hz Ali ve Muaviye hakemleri belirlerler. Hakemler iki tarafın da halife olmaması yönünde anlaşmaya vardılar.

•       Fakat Muaviye’nin hakemi Muaviye’yi hakem ilan edince  halifelik karmaşık hale geldi.

•       Müslümanlar üç kısma ayrıldılar:

1.       Hz Ali taraftarları (Şiiler)

2.       Muaviye taraftarları (Emeviler)

3.       Hariciler (İki tarafa da karşı olanlar)

•       Hariciler olayın sorumlusu gördükleri, Hz Ali, Muaviye ve Amr İbnü’l As’ı öldürmeye karar verdiler.

•       Fakat sadece Hz Ali’yi öldürmeleri üzerine; kısa süreliğine Hz Ali’nin oğlu Hz Hasan halife seçilse de görevi Muaviye’ye  anlaşmayla devretmek zorunda kalır.

•       Böylece Dört Halife devri sona erdi.

Haşimi ve Emevi ailesi mücadelesi İslam'dan önce de vardı.
Haşimi ailesi iktidarı günümüzde Ürdün kraliyet ailesinde devam etmektedir.

ŞEHZADE BAYEZİD’IN KANUNİ'YE MEKTUBU

Sivas'ta Şehzade Beyazıd Türbesi

• 1526'da dünyaya gelen şehzade Bayezid, Sultan I. Süleyman ve Hürrem Sultan'ın oğlu olarak dünyaya gelir. Kanuni'nin batı seferlerinden Macar seferine katıldı. Babasının İran seferi sırasında taht muhafızı olarak görevlendirildi. 

• Şehzade Mustafa'nın Konya'da boğdurulması ve  şehzade Cihangir'in Halep'te hastalanarak hayatını kaybetmesi üzerine tahtın iki varisinden biri oldu. Diğeri Şehzade Selim'di.
• Muhtemelen Hürrem Sultan da şehzade Bayezid'in başa geçmesini istiyordu. Fakat Hürrem'in de ani ölümüyle Bayezid korumasız kaldı. Bayezid'in asabi karakteri nedeniyle sultan tarafından Amasya sancakbeyliğine kardeşi şehzade Selim ise merkeze daha yakın Konya sancakbeyliğine(vali) görevlendirildi. 
• Bayezid, daha uzak yere vali gönderilince kardeşini bertaraf etmek için asker toplama girişimi karşısında ileride sadrazam olacak Sokullu Mehmed Paşa Selim'in tarafını tutacak ve sultanın da ona destek vermesi üzerine Bayezid mücadeleyi kaybeder.
• Şehzade Bayezid af dilese de sancağından ayrılması isyan kabul edilmesi ve Şeyhülislam Ebu’s Suud’un fetvası ile hakkında idam kararı verildi. Şehzade Bayezid çocuklarını yanına alarak Safevi (İran) şahı Tahmasb'a sığınmak zorunda kaldı.İran’da hükümdar gibi karşılanan Bayezid, ayrılığa dayanamayarak babasına acıklı mektuplar yazacaktır.
• Kanûnî, bu yazdığı cevap niteliğinde mektubunda  içi sızlayan bir baba şefkatiyle Bayezid'i affetmek istemiş, ancak bilinen sonu engelleyememişti.
  
  

ŞEHZADE BAYEZİD’IN KANUNİ'YE  MEKTUBU  VE KANUNİ'NİN  OĞLUNA CEVABI 

(Dörtlük halinde)                     

Bayezid'in birinci dörtlüğü                                           (Günümüz Türkçesi:)

Ey seraser âleme Sultan Süleyman’ım baba,            Ey baştanbaşa âleme Sultan Süleyman’ım baba,           

Tende Canım, Canımın içinde cananım baba,          Tende Canım, Canımın içinde cananım baba,
Bayezîd’ine kıyar mısın benim canım baba               Bayezîd’ine kıyar mısın benim canım baba
Bigünahım, Hak bilür, devletlü sultanım baba.          Günahsızım, Hak bilir, mevkî sahibi sultanım baba.

Sultan'ın birinci dörtlüğe cevabı cevabı

Ey dem-a-dem mazhar-ı tugyân u isyânum oğul         Ey her an başkaldırı ve isyanla meşgul oğul

Takmayan boynına hergiz tavk-ı fermânum oğul         Boynuna fermanımı takmayan oğul,

Ben kıyar mıydum sana ey Bâyezid hânum oğul         Ben kıyar mıydım sana ey Beyazıt Hanım oğul,

Bî-günâham dime bâri tevbe kıl cânum oğul                Günahsızım deme, bari tövbe kıl canım oğul.

Bayezid'in ikinci dörtlüğü  

Enbiya ser-defteri yani ki Âdem hakkıçün,          Nebiler defterinin başı yani Âdem hakkı için,
 Hem dahi Musî ile îsî-i Meryem hakkıçün,          Hem dahi Mûsa ile Îsa ve Meryem hakkı için,
Kainatın server-i ol Ruh-i âzam hakkıçün,           Kâinatın serveri o en büyük ruh hakkı için,
Bigünahım, Hak bilür, devletlü sultanım baba.   Günahsızım, Hak bilir, mevkî sahibi sultanım baba.

Sultan'ın ikinci dörtlüğe cevabı cevabı

Enbiyâ vü evliyâ ervâh-ı a’zam hakkıçün                  Peygamberler veliler ve bütün yüceler hakkı için

Nûh ü İbrahim ü Mûsi İbn-i Meryem hakkıçün          Nuh, İbrahim, Musa ve Meryem oğlu hakkı için

Hatm-ı âsâr-ı nübüvvet Fahr-ı Âlem hakkıçün          Son Peygamber, alemin en saygını hakkı için

Bî-günâham dime bâri tevbe kıl cânum oğul             Günahsızım deme bari tövbe kıl canım oğul.

Bayezid'in üçüncü dörtlüğü  

Sanki Mecnun’um, bana dağlar başı oldu durak,  Sanki Mecnun’um, bana dağlar başı oldu  durak,                      
Ayrılıp bilcümle mal ü mülkten düştüm ırak,         Ayrılıp bütün mal ve mülkten düştüm uzak,

Dökerim göz yaşını vâhasretâ, dâd-el-firak,           Dökerim göz yaşını özlem ve ayrılık acısından medet,                    
Bigünahım, Hak bilür, devletlü sultanım baba.      Günahsızım, Hak bilir, mevkî sahibi sultanım baba 

                                                                                                                                   

Sultan'ın üçüncü dörtlüğe cevabı cevabı

Adem adın itmeyen Mecnûna sahralar durak         Adem adın etmeyen Mecnuna sahralar durak,

Kurb-ı tâatdan kaçanlar dâima düşer ırak               Akrabalarına itaatten kaçanlar daima düşer ırak,

Tan degüldür dir isen vâ hasretâ dâd el-firak          Kader değildir der isen hasretle firak,

Bî-günâham dime bâri tevbe kıl cânum oğul           Günahsızım deme bari tevbe kıl canım oğul.

 Bayezid'in dördüncü dörtlüğü  

Kim sana arzeyleye hâlim, eya şah-ı kerim,           Kim sana arz eyleye hâlimi, Ey cömertlerin padişahı,
Anadan, kardeşlerimden ayrılıp kaldım yetim,      Anadan, kardeşlerimden ayrılıp kaldım yetim,
Yok benim bir zerre isyanım sana,                         Yok benim bir zerre isyanım sana,
Hak’tır alîm, Bigünahım, Hak bilür, devletlü           Hak’tır âlim, Günahsızım, Hak bilir, mevkî sahibi 

                                                    sultanım baba.                                                         sultanım baba.

Sultan'ın dördüncü dörtlüğe cevabı cevabı

Neş’et-i Hakdur nübüvvet râm olan olur kerîm   Güneşin doğduğu yerdir babalık,boyun  eğen olur  kerim                                                                

“Lâtekul üf” kavlini inkâr iden kalur yetîm           “Lâtekul üf*” söyleyişini inkâr eden kalır  yetîm                                                                                
Tâata isyâna alîmdür Hudâvend-i Kerîm              İtaate ve isyâna alîmdir Allah-ı Kerîm        

Bî-günâham dime bâri tevbe kıl cânım oğul       Günahsızım deme bâri tövbe kıl cânım oğul  

                                                                                   * Kuran'da "ana-babaya karşı gelmeme" ile ilgili ayet

   

Bayezid'in beşinci dörtlüğü  
Bir nice ma’sumum olduğun şeha bilmez misin?   Bir nice masumum olduğunu padişah, bilmez misin?

Anların kanına girmekten hazer kılmaz mısın,     Onların kanına girmekten çekinme kılmaz mısın?
Yoksa ben kulunla Hak dergahına varmaz mısın, Yoksa ben kulunla Hak dergâhına varmaz mısın?
Bigünahım, Hak bilür, devletlü sultanım baba.     Günahsızım, Hak bilir, mevkî sahibi sultanım baba.                                                                                                                                                             

Sultan'ın beşinci dörtlüğe cevabı cevabı

Rahm u şefkat zîb-i îmân olduğın bilmez misün       İmanın ve şefkatin hedefi olduğun, bilmez misin?

Yâ dem-i masûmı dökmekden hazer kılmaz mısun  Ya masum kanı dökmekten, korkmaz mısın?

Abdi âzâd ile Hak dergâhına varmaz mısun               Bu çaresiz kul ile hak dergahına varmaz mısın?

Bî-günâham dime bâri tevbe kıl cânum oğul             Günahsızım deme bari tövbe kıl canım oğul.

 Bayezid'in altıncı dörtlüğü  

Hak Taâlâ, kim cihanın şahı etmiştir seni               Hak Taâlâ, kim cihanın padişahı etmiştir seni
Öldürüp ben kulunu, güldürme şahım düşmeni    Öldürüp ben kulunu, güldürme padişahım düşmeni
Gözlerim nuru oğullarımdan ayırma beni              Gözlerimin nuru oğullarımdan ayırma beni
Bigünahım, Hak bilür devletlü sultanım baba       Günahsızım, Hak bilir mevkî sahibi sultanım baba

Sultan'ın altıncı dörtlüğe cevabı cevabı

Hak reâyâ-yı muti’e râi itmişdür beni                    Hak, reayaya boyun eğdirmeye tayin etti beni,

İsterem mağlûb idem agnama zib-i düşmeni       İsterim mağlup edem, zib-i düşmeni,

Hâşâlillah öldürürsem bî-güneh nâgâh seni         Korkarım Allah'tan, öldürürsem bigünah seni

Bî-günâham dime bâri tevbe kıl cânum oğul        Günahsızım deme, bari tövbe kıl canım oğul.

 Bayezid'in yedinci dörtlüğü  

Tutalım iki elim baştan başa kanda ola,                 Tutalım iki elim baştan başa kanda olsun
 Bu meseldir, söylenir kim “kul günah itse n’ola” Bu ibretlik hikaye, söylenir ki “kul günah etse neolur”
Bayezîd’in suçunu bağışla, kıyma bu kula,            Bayezid’in suçunu bağışla, kıyma bu kula,
Bigünahım, Hak bilür, devletlü sultanım baba.    Günahsızım, Hak bilir, mevkî sahibi sultanım baba

Sultan'ın yedinci dörtlüğe cevabı cevabı

Tutalum iki elüm başdan başa kanda ola               Tutalım ki iki elin baştan başa kanda ola,

Çünki istiğfâr idersün biz de afv itsek nola            Madem pişman oldun, biz de affetsek ne ola

Bâyezidüm suçını bağışlaram gelsen yola              Bayezidim, suçunu bağışlarım gelsen yola

Bî-günâham dime bâri tevbe kıl cânum oğul        Günahsızım deme, bari tövbe kıl canım oğul.


Popüler tarihte bu mektuplaşmanın bir kısmı: