ROMA TARİHİ -98- I. Theodosius ( Flavius Theodosius 379-395)

 

Theodosius hanedanı

·         I. Theodosius ( Flavius Theodosius 379-395)

·         Çok dindar Hristiyan olması nedeniyle “Büyük Theodosius” olarak anılır.

 I. Theodosius sikkeleri

      ·      I. Theodosius, 346’da Ispanya’nın kuzeybatısında Cauca’da doğmuştu.  373-374’te Yukarı Moesia’da valilik yapar.

       ·       Valens’in Vizigotlar tarafından öldürülmesinin ardından, Flavius Gratianus Augustus (Gratianus , 367-383) onun yerine Theodosius’u Doğu’nun augustus’u olarak 379’da atadı.

 I. Theodosius'un büstü

·         Önceleri I. Theodosius Vizigotlarla savaşsa başarılı olamadı ve 382’de onlarla anlaşarak  imparatorluk sınırları içinde federal bir yönetim olacak şekilde onlara Trakya’da toprak verdi. 387’de İtalya’yı istila etmeye başlayan ve II. Valentinianus’un İtalya’yı terk etmesine neden olan Magnus Maximus’u (383-388)   Aquileia’da yenerek öldürdü. Theodosius birkaç yıl İtalya’da kaldıktan sonra 391’de Constantinopolis’e(İstanbul) döndü.

·         Batı’nın idaresini “Batı orduları komutanı” unvanıyla Frank/Germen kökenli Romalı subay Arbogast’a bıraktı. Arbogast, II. Valentinianus’un ölümünden de sorumlu tutulan bir kişiydi. Arbogast bağımsız bir şekilde hareket ederek, II. Valentinianus’un ölümünün ardından, onun yerine, daha önceden retorik ve Latince öğretmenliği yapan ve yüksek devlet memurluğuna kadar yükselen Eugenius’u (392-394 yılları arasında tahtta hak iddia eder) augustus ilân etti ve Batı’nın idaresini ona bıraktı. 394’te Theodosius, Frigidus Nehri kıyısında  yapılan savaşta Arbogast ve Eugenius’un ordusunu yendi ve Eugenius’u öldürttü. Arbogast ise savaştan kaçtı ve intihar etti.

Sultanahmet meydanındaki 
I. Theodosius dikilitaşı Mısır'dan
gemilerle getirtilir. 

          ·         Theodosius tekrar tüm imparatorluğun tek imparatoru olarak kaldı; fakat çok geçmeden,  Ocak 395’te  öldü. Her ne kadar imparatorluk uzun zamandır Batı Roma ve Doğu Roma olarak yönetiliyorsa da, ölümünden hemen önce imparatorluğun idaresini fiilen iki çocuğu arasında Batı ve Doğu olmak üzere paylaştırdı.

         ·          Batı’nın idaresini 10 yaşındaki küçük oğlu Honorius’a, Dogu’nun idaresini 17 yaşındaki büyük oğlu Arcadius’a verdi. Bundan sonra imparatorluğun Batı ve Doğu’su bir daha birleşemedi. İmparatorluğun resmen ikiye bölünmesi 395 yılı olarak tarihlenir ve I. Theodosius’un bunu yaptığı kabul edilir.

Batı ve Doğu Roma

ROMA TARİHİ -97- II. Valentinianus (375-392)

·    I. Valentinianus’un oğludur.  

II. Valentinianus

·  II. Valentinianus 371’de Treveri’de (günümüzde Almanya’da yer alan bir yer) dünyaya geldi.

·         Babası öldüğünde Gratianus (Flavius Gratianus Augustus)  375’te Batı’nın imparatoru olarak ilân edildi.

·         II. Valentinianus da askerleri tarafından Aquincum’da (Roma’nın Pannonia eyaleti, günümüzde Macaristan’da yer alır) ortak imparator ilân edildi.

·         Magnus Maximus 387’de İtalya’yı istila etmeye başladığında İtalya’dan kaçtı fakat Theodosius’un yardımı ve onun Magnus Maximus’un ordusunu yenip Maximus’u öldürmesiyle Theodosius’un desteğiyle tekrar kontrolü eline aldı.

Günümüz Treveri’deki evler (Almanya)

    ·         Fakat kendisi de  392’de kendisinin üst derece sürekli anlaşmazlık yaşadığı subaylarından Arbogast tarafından öldürüldü. Ölümüyle Valentinianus sülalesinin iktidarı da sona ermiş oldu.

        ·         II. Valentinianus’un öldürülmesiyle Eugenius ile Theododius arasında Slovenya’nın Vipava yakınlarında yapılan savaşta Theododius galip gelerek imparator olup hanedanını da kurmuştur.

Vipava 'nın arması

ROMA TARİHİ 96- Magnus Maximus (383-388)

Magnus Maximus (383-388) 

·         Gallaecia’da (İspanya’da)dünyaya gelir. 368 yılındaki Biritanya’da Barbar diye nitelendirilen Germenlerin saldırısında subaydı. Önceki imparator Gratianus ile taht mücadelesinde askerlerinin onu terk etmesiyle onu öldürtüp askerleri tarafından imparator ilan edildi. İmparatorluğunu devam ettirmek için II. Valentinianus (375-392) ile  I. Theodosius ( 379-395) ile anlaşmaya çalıştı. Başkentini Treves/Triver yaparak İspanya, Galya, Britanya ve Kuzey Afrika’yı yönetti.

·         I. Theodosius ile Magnus Maximus arasında yapılan Poetovio Savaşı'nda yenildi. Aquileia'da idam edildi.

 

Magnus Maximus'un sikkeleri

 

ROMA TARİHİ 95- Flavius Gratianus Augustus (Gratianus , 367-383)

     

·          I. Valentinianus’un oğlu olan Gratianus 359’da Sirmium’da (Roma’nın Balkanlardaki bir eyaleti, Günümüz Kosova’nın kuzey tarafı, Mitrovica) dünyaya gelir.

Gratianus 

     ·         8 yaşındayken babası tarafından augustus unvanı verilir. Babasının 375’teki ölümünden sonra 18 yaşında Batı Roma’da imparator olur. Valens’in Hadrianopolis (günümüz Edirne) yakınında Vizigotlarla savaşında ona yardıma edeceğine söz verse de, yardıma gidemedi sonuçta Valens, Vizigotlar tarafından 378’de öldürülür.

Hadrianopolis'in yer aldığı Tracia (Trakya)

                                                                                                     ·         379’da Valens’in yerine Theodosius’u Doğu’nun augustus’u olarak atadı. Gratianus’un kendisi Batı’nın yönetimini üstlenmiştir.

·         383’te Britannia’da Magnus Maximus’un (383-388 yılları arasında kendini Roma imparatoru ilan ettiren genaral)  isyanını bastırmak için harekete geçse de askerleri savaşmak istemediler. Gratianus Lugdunum’a (Günümüz Fransa’da Lyon) kaçsa da yakalanarak öldürüldü. Magnus Maximus ise  Gallia, Britannia ve Ispanya’da egemen oldu.

Magnus Maximus'un bastırdığı sikke

ROMA TARİHİ -94- Flavius Iulius Valens (Valens, 364-378)

 

·         Flavius Iulius Valens (Valens, 364-378)

·         İlk dönemleri: 328’de dünyaya gelir. I. Valentinianus’un kardeşi olup onun tarafından ortak imparator ilân edilmiş ve Doğu’nun başına getirildi.  

Flavius Iulius Valens

·         Procopius isyanı (365): Anne tarafından imparator Iovianus (363-364)’un kuzeni olan  Procopius, isyan edip kendisini Constantinopolis’te imparator ilân etti. İkisi arasındaki çarpışma gerçekleşmeden Procopius kendi askerleri tarafından öldürülür.

·         Valens, Gotların Procopius’un isyanına destek vermelerinin ardından Trakya’da Gothlara karşı savaşmış ve onları durdurmayı başarmıştır.

Procopius

·         Sasani ve Tenuh’la savaşlar: Dogu’da Sasanilere ve Suriye çevresinde hüküm süren yerel krallık Tenuh veya Tanukhid ve kraliçeleri Mavia ile de savaştı. Tenuhlar her ne kadar Roma müttefiki olsa da mezhep ayrılığından dolayı Romalıların düşmanı olmuştu. Valens, Antiokheia’dayken paganlara müsamaha göstermedi.

·         Hadrianopolis savaşı: Gothların yeni ve büyük çaplı saldırıları üzerine Batı’ya dönerek 378’de  Hadrianopolis savaşında Vizigotlarla savaşırken öldürüldü. Traianus Decius’tan sonra savaş alanında düşman tarafından öldürülen ikinci Roma imparatorudur.

ROMA TARİHİ -93- Valentinianus Hanedanı ve I.Valentinianus ( 364-375)

   Valentinianus Hanedanı  ve I.Valentinianus ( 364-375)

I.Valentinianus ( 364-375)

 

364 - 392 yılları arasında Batı Roma İmparatorluğu'nu, 364 -378 yılları arasında da Doğu Roma İmparatorluğu'nu yönetmiş hanedandır.

·         Batı imparatorları:

ü  I. Valentinianus (364-375)

ü  Gratianus (375-383) ve 

ü  II. Valentinianus (375-392)

·         Doğu imparatorları:

ü  I. Valentinianus'un kardeşi Valens (364-378).

ü  I. Valentinianus'un damadı aynı zamanda kendi hanedanını kuran I. Theodosius (379-395)

 

·         I.Valentinianus ( 364-375)

·         Valentinianus 321’de Pannonia’da doğmuştu. Kendisini asker olarak yetiştirmiştir.

·          II. Constantius (337-361) zamanında Mesopotamia’da askeri tribunus olarak görev yapmıştı. Julianus ( 361-363) ve Jovian (363) dönemlerinde asker olarak sivrilmişti.

·         Bir süre sonra  Nikaia’da imparator ilân edildi. Valentinianus Batı’nın yönetimini üzerine alırken kardeşi Valens(364-378)’i ortak imparator olarak Dogu’da görevlendirdi.

·         Kendisi Mediolanum(Milano)’da ikamet ederken Valens, Constantinopolis(İstanbul)’i tercih etti.

Valens

·         365-366’ta  ayaklanarak kendisini imparator ilân eden Procopius, Trakya ve Bithynia(Marmara’nın doğusu,Karadeniz’in batısı)’yı işgal etti. Fakat bir süre sonra Thyateira Savaşı’nda yenilir ve  askerleri tarafından terk edilen Procopius gene onlar tarafından öldürüldü.

·         Valentinianus zamanının büyük bölümünü Alamannlara ve diğer German saldırılarına karşı mücadele etmekle geçirdi, Germen  sınırlarını emniyete almaya çalıştı. Ölümün yaklaştığını hissedince çocuk yaştaki oğlu Gratianus’u Batı Roma’nın  augustus’u olarak görevlendirdi. 375’te  öldü.

NEPTÜN'ÜN UYDULARI -14- NAİAD

 NAİAD:

·         Naiades, Naisler ya da Naiaslar olarak da bilinirler.

Naiad

·         Adları yüzmek anlamına gelen fiilden türemiş olan su  perileridir.  Drysa, Hamadryas gibi ağaç perileri perileri   gibi uzun ömürlü olabilirler. Yaşamları, içinde bulundukları akarsulara bağlıdır. 

Ağaç perileri

·         Homeros bunların bütün nympha(peri)'lar gibi Zeus'un  kızları olduğunu söylese de  bazı kaynaklarda onları Uranos ve Gaia’nın ilk oğulları  Okeanos soyuna bağlar. 

·         Asopos(Antik Yunanistan’daki nehir tanrıları)gibi ırmak perileri veya kızları sayılırlar.

·         Her  suyun kendine özgü bir Naiad'ı vardır.  Arethusa, Salmakis gibi bazılarının adı efsaneyle karşılaşır.

·        Naiadların, sularını içen ya da sularına dalan hastaları iyileştirme güçleri vardır. Tersine kimi inançlara göre Naiadlar sularında yıkanan insanları çıldırtmış, ya da gizli bazı  hastalıklara    çarptırmıştır.

            Bazı Naiad'lar

·         Crinaeae çeşmelerde var olurlar

·         Limnades veya Limnatides göllerde var olurlar.

·         Pegaeae kaynaklarda var olurlar.

·         Potameides nehirlerde var olurlar.

·         Eleionomae bataklıklarda var olurlar.