30 Haziran 2021 Çarşamba

SATÜRN VE UYDULARI -6-

 

12.       Enceladus

·         Uranos, oğlu Kronos tarafından saf dışı bırakılıp yönetimi ele geçirince Uranos’un kanının Gaia’ya karışması sonucu oluşmuş devlerden biridir.

·         Zaman içinde Zeus’un Kronos’u devirip yerine geçmesi üzerine devlerle Olimpos tanrıları savaşırken Enceladus ile Zeus’un sevgili kızı Athena Enceladus’u onu ağaçları mızrak gibi kullanmasına rağmen yenmeyi başarmış ve onunla birlikte diğer devleri etna yanardağına hapsetmişlerdi. Bu nedenle Etna yanardağının püskürdüğü ve depremlerin oluştuğu düşünülürdü.

Enceladus


13.       Epimetheus: (Bknz.Promethes bölümü)

 

14.       Erriapus

·         Celtiberianas (Portekiz ve İspanya ) Gallacian (Galiçya) ve Lusitan tanrılarından biridir. Erriapus ve Tarvos uyduları Albiorix’e çarpan cismin parçaları olma ihtimali yüksektir.

 

15.       Farbauti

·         İskandinav mitolojisinde çokça geçen kötü üne sahip Loki’nin babası olan devdir. Karısı yine devler arasında yer alan Laufey’dir. Bu çiftin Loki haricinde Byleifer ve Helbindi adlı çocukları da vardır. Farbauti’nin mitolojide çok adı geçmese de rivayete göre elindeki yıldırımı bıraktığı sırada Laufey’e isabet eder. Bunun sonucunda hamile kalan ve doğum yapan Laufey Loki’yi doğurur. Loki’nin hareketli yaşantısı olmasının nedeni olarak bu olay gösterilir. Farbauti’nin bir savaşta ölmesi üzerine Loki’ye baştanrı Odin babalık yapmıştır.

SATÜRN VE UYDULARI -5-

9.       Calypso

·         Clypso, titanlarla olimposlular arasında meydana gelen savaşta titan olan babası Atlas’ın(Bknz Atlas maddesi)  yanında yer aldığı için Ogygia denilen bir adaya sürgüne gönderilir. Destanlarda yer alan bazı kahramanların onun yanına düşmesini tanrılar sağlayıp kahramanlara Calypso’nun aşık olması ve kahramanalrın onu ter ederek acı çekme cezası almıştı.

·         Homeros’un Odysseus destanında gemisi batan Odysseus’a aşık olduğu ve onu adada alıkoyduğu anlatılır.  Ancak tanrıça Athena’nın Zeus’tan ricası sonucu Zeus’un emri üzerine Odysseus serbest bırakılır.

·         Clypso, Dione’( Satürn’ün diğer uydusu)nin kız kardeşidir.

 

Calypso ve Odysseus

10.       Daphnis

·         Yunanlıların Hermes, Romalıların Mercuius dedikleri tanrıların habercisi olan tanrının babası Zeus annesi yağmur perilerinden Maia’dır. Hermes, Arkadia’nın Kylleni dağında dünyaya gelir gelmez yürümeye başlar. Hermes aynı zamanda antik dünyanın müzik aleti olan Lir’i icat etti. Tanrı Apollon’un sürüsündan hayvan çalınca bu durum Apollon’un dikkatinden kaçmadı. Baştanrı Zeus, hırsız oğlu Hermes ile öfkeli oğlu Apollon’u barıştırdı. Hermes, abisi Apollon’a lirinden ahenk içinde parçalar çalınca Apollon, bundan hoşlanır ve kardeşine gösterdiği sertlik azalmaya başlamıştı ki Hermes, aynı zamanda müzik tanrısı olan Apollon’a lirini hediye etti.

·         Hermes’in çok kısa bir sürede göz açıp kapayıncaya kadar Apollon’un sürüsünden hayvan aşırması onun hızının sembolü olmuş rüzgar tanrısı olarak anılmaya başlanmıştı. Hermes, İnakhos’un kızı İo’nun kaçırılmasında da hikayesi geçmişti. Baştanrı Zeus, kendisinin  ineğe dönüştürdüğü İo’yu Hera’ya vermek zorunda kalmıştır. Hera ineği çok gözlü Argos’a teslim etmişti. Zeus da oğlu Hermes’ten İo’yu getirmesini istemişti. Hermes, Argos’u çaldığı aletlerle uyutamayınca uyku tanrısı Hypnos’tan uyku ilacı alarak onu uyutmayı başarıp onun kafasını kesmişti.

·         Tanrıların habericisi olan Hermes’in bir çok çocuğundan birinin adı Daphnis’tir. Aynı zamanda bir dağ pesrisini oğlu olan Daphnis’i doğar doğmaz vadiye bıraktı. Sicilya’da bulunan çobanlar onu bularak büyüttüler ve ona çobalık öğretip emrine sürüler verdiler. Kır tanrısı Pan, Daphnis’e müzik çalmasını öğretti.  Daphnis çok yakışıklı olduğundan dolayı kır perilerinden Lyke onu çok sevmiş ve onu delice kıskanıyordu. Lyke, Daphnis’e kendisinden başka kadını sevmeyeceğine dair yemin ettirdi.  Yeminini tutmazsa Daphnis’i kör edecekti. Kırlarda dolaşırken karşısına bir saray çıktı. Daphnis’i içeri davet ettiler. Bu bölgenin kralının kızı da çok güzeld. Daphnis, Lyke’e verdiği sözü düşünse de kendisine aşk şurupu içirdiklerinden Lyke’e ihanet etti.  Bu ihaneti duyan Lyke, sevdiğinin gözünü kör etti. Daphnis, kör şekilde flüt çalarken yüksek kayalıktan düşerek ölmüş ve babası Hermes ise oğlunu düştüğü yeri bir su kaynağına dönüştürmüştü.

 

11.       Dione

·         Titanlardan İapetos’un oğullarından biri olan Atlas’ın çok sayıda kızlarından birinin de adı Dione diğeri Calypso’dur. Uranos ve Gaia’nın kızlarından biri veya Okeanos’un sayısız kızlarından biridir. Dione, Zeus’la birleşerek Aphrodite’yi doğurduğunu Homeros yazarken Hesiodos, Aphrodite’in Uranos’ın kanından denizköpüklerinden doğduğunu anlatır.  

·         Clypso, titanlarla olimposlular arasında meydana gelen savaşta titan olan babası Atlas’ın(Bknz Atlas maddesi)  yanında yer aldığı için Ogygia denilen bir adaya sürgüne gönderilir. Destanlarda yer alan bazı kahramanların onun yanına düşmesini tanrılar sağlayıp kahramanlara Calypso’nun aşık olması ve kahramanalrın onu ter ederek acı çekme cezası almıştı.

·         Homeros’un Odysseus destanında gemisi batan Odysseus’a aşık olduğu ve onu adada alıkoyduğu anlatılır.  Ancak tanrıça Athena’nın Zeus’tan ricası sonucu Zeus’un emri üzerine Odysseus serbest bırakılır.

·         Clypso, Dione’( Satürn’ün diğer uydusu)niin kız kardeşidir.

 

8.  Daphnis

·         Yunanlıların Hermes, Romalıların Mercuius dedikleri tanrıların habercisi olan tanrının babası Zeus annesi yağmur perilerinden Maia’dır. Hermes, Arkadia’nın Kylleni dağında dünyaya gelir gelmez yürümeye başlar. Hermes aynı zamanda antik dünyanın müzik aleti olan Lir’i icat etti. Tanrı Apollon’un sürüsündan hayvan çalınca bu durum Apollon’un dikkatinden kaçmadı. Baştanrı Zeus, hırsız oğlu Hermes ile öfkeli oğlu Apollon’u barıştırdı. Hermes, abisi Apollon’a lirinden ahenk içinde parçalar çalınca Apollon, bundan hoşlanır ve kardeşine gösterdiği sertlik azalmaya başlamıştı ki Hermes, aynı zamanda müzik tanrısı olan Apollon’a lirini hediye etti.

·         Hermes’in çok kısa bir sürede göz açıp kapayıncaya kadar Apollon’un sürüsünden hayvan aşırması onun hızının sembolü olmuş rüzgar tanrısı olarak anılmaya başlanmıştı. Hermes, İnakhos’un kızı İo’nun kaçırılmasında da hikayesi geçmişti. Baştanrı Zeus, kendisinin  ineğe dönüştürdüğü İo’yu Hera’ya vermek zorunda kalmıştır. Hera ineği çok gözlü Argos’a teslim etmişti. Zeus da oğlu Hermes’ten İo’yu getirmesini istemişti. Hermes, Argos’u çaldığı aletlerle uyutamayınca uyku tanrısı Hypnos’tan uyku ilacı alarak onu uyutmayı başarıp onun kafasını kesmişti.

·         Tanrıların habericisi olan Hermes’in bir çok çocuğundan birinin adı Daphnis’tir. Aynı zamanda bir dağ pesrisini oğlu olan Daphnis’i doğar doğmaz vadiye bıraktı. Sicilya’da bulunan çobanlar onu bularak büyüttüler ve ona çobalık öğretip emrine sürüler verdiler. Kır tanrısı Pan, Daphnis’e müzik çalmasını öğretti.  Daphnis çok yakışıklı olduğundan dolayı kır perilerinden Lyke onu çok sevmiş ve onu delice kıskanıyordu. Lyke, Daphnis’e kendisinden başka kadını sevmeyeceğine dair yemin ettirdi.  Yeminini tutmazsa Daphnis’i kör edecekti. Kırlarda dolaşırken karşısına bir saray çıktı. Daphnis’i içeri davet ettiler. Bu bölgenin kralının kızı da çok güzeld. Daphnis, Lyke’e verdiği sözü düşünse de kendisine aşk şurupu içirdiklerinden Lyke’e ihanet etti.  Bu ihaneti duyan Lyke, sevdiğinin gözünü kör etti. Daphnis, kör şekilde flüt çalarken yüksek kayalıktan düşerek ölmüş ve babası Hermes ise oğlunu düştüğü yeri bir su kaynağına dönüştürmüştü.

 

11. Dione

·         Titanlardan İapetos’un oğullarından biri olan Atlas’ın çok sayıda kızlarından birinin de adı Dione diğeri Calypso’dur. Uranos ve Gaia’nın kızlarından biri veya Okeanos’un sayısız kızlarından biridir. Dione, Zeus’la birleşerek Aphrodite’yi doğurduğunu Homeros yazarken Hesiodos, Aphrodite’in Uranos’ın kanından denizköpüklerinden doğduğunu anlatır.  

SATÜRN VE UYDULARI -5-

 

7. Bergelmir

·         İskandinav mitolojisinde ilk önceleri sonsuz gibi bir karanlık vardı. Karanlık boşlukta Gigungagap denilen bir varlık bulunuyordu.  Zamanla oluşan sıcek ve soğuklarakarsu halinde Gigungagap’a dökülüyorlardı. Kuzeydeki soğuk akarsu Niflheim, güneydeki sıcak akarsu Muspelheim’dir. Soğuk ve sıcağın birleşiminden Ymir denilen ilk dev oluşmuştur.

·         Ymir, Audumbla adlı ineğin sütünden beslenmiş inek de buzun üzerindeki tuzları yalayarak besinini almıştı. İneğin buzları yalamasıyla Buri adlı ilk tanrı ortaya çıktı. Ymir ve Buri yaratma kuvvetlerini kullanarak kendilerine eş ve çocuklar yaptılar.

·         Adil, büyük ve güçlü olan ilk tanrı Buri’nin Borr adındaki oğlu buzul dev olan Bestla ile evlendi. Bu evlilikten kadim üç kardeş tanrı doğar: Odin, Vili ve Ve.

·         Odin, Vili ve Ve adındaki üç kardeş ilk dev olan Ymir’i öldürerek evren ve dünyaya şekil vermeye başladılar. Üç kardeş, Ymir’i kılıç ile öldürdüler. Dev’İn cesedini Ginungagap’ın ortasına konularak yeryüzü yapılmış, diş ve kemiklerinden taşlar ve kayaları, etinden toprağı, kanından deniz ve suları yarattılar. Ymir’İ öldürdükten sonra tanrılara yaşam hakkı vermeyen devleri öldürmeye karar kıldılar. Üç kardeşin devleri öldürmelerinden sadece Bergelmir denilen dev ve ailesi hayatta kalmayı başarmıştır.

 

Bergelmir

 8.Bestla

·         Audhumla denilen tanrıların öncesindeki kadim inek buzu yalayarak buza insan şeklini verdi. Buza Buri adı verildi. Buri tanrıların atası kabul edildi. Buri’nin Bor adlı oğlu devlerin kızı olan Bestla ile evlendi. Bu evlilikten Odin, Ve ile Vili adlı oğulları oldu. Bu üç tanrı Ymir’i öldürerek dünya ve evreni kuracaklardı. (Bknz. Ymir bölümü)

·         Bestla, İskandinav mitolojisinde baştanrı kabul edilen Odin (veya Woden)’in annesi olup Odin’in nansı Bor’dur. Odin kendi zamanındaki tanrıların en büyüğü, kral, ölümlülerin babası ve aynı zamanda  savaş ile ölümün de tanrısıdır.

·         Bestla’nın bie diğer oğlu da Hoenir’dir. Hoenir, Odin’in kardeşi olup tanrı ve insanlara zeka ve duygu veren tanrı kabul eidlirdi. Tanrıların kıyameti kabul edilen Ragnarok denilen olaydan sonea kurtulan tanrıların kralı olmuştur.

SATÜRN VE UYDULARI -4-

 

5. Atlas

·         Titanlardan işçilik tanrısı İapetos’un dört oğlu vardır. Bunlardan Menoitos ve Atlas Zeus’a isyan eden Titanlardan oldukları için cezalandırıldılar. Menoitos, Erebos (karanlık)’a gönderilir. Atlas ise güneşin battığı yer olan Hesperides perilerinin önünde omuzlarına gökkubbesi yüklenerek ayakta bekleme cezası verildi.

Cezalı Atlas



6. Bebhionn (Bebinn veya Bebhinn)

·         Kelt mitolojisinde çok güzel olduğu düşünülen dev doğum tanrıçasıdır. Bebhionn’un kadim medeniyetlerdeki aşk tanrıçaları olan Yunanlıların Aphrodite, Romalıların Venüs dedikleri aşk tanrıçası ile eşleştirilebilr. Aynı zamanda yine Batı mitolojilerinden Gal mitlerinde yeraltı tanrıçası olarak tasvir edilmektedir.  Kızkardeşi Boann’dır.

·         Bebhionn’un kocası ölümlü olarak düşünülen İdath olup Fraech’in de annesidir.

Doğum tanrıçası Bebhionn





SATÜRN VE UYDULARI -3-

  2.   Aegir

·         İskandinav mitolojisinde deniz tanrılarından biridir. Ancak başka kaynaklarda aynı mitolojide yer alan Aesir tanrı grubunda yer almadığı halde onlarla ziyafete katılabilen büyücü bir kral olarak Aegir gösterilmektedir.

·         Aegir’in ziyafetteki yeri Bragi’nin yanına oturmaktır. Bragi ise Aegir’in başarılarını öven şiirler okumaktadır. Kvasir adlı varlık öldürüldülten sonra kanı balla karıştırıp bunu içen kişiyi ozana dönüştüren içkiyi Suttung adlı dev cücelerden çalınca Aesir tanrılarının en büyüğü Odin,devin peşine takılır.Odin devin kızını kandırarak sakladığı yerdeki üç kazandan içki tatma izni alsa da Odin kazandakilerin hepsini içip kartala dönüşür. Dev Odin’in peşine takılsa da Odin, kartal şeklinde sarayına bu içkileri ganimet olarak getirir. Odin’in getidiği ganimet Aegir ateşi olarak da adlandırılır.

 

Aegir

3.       Albiorix

·         Albiorix, Kelt tanrısı miolojisinde, savaş tanrısı Ares (Romalılarda Mars ile Mars) ile ilişkilendirilir. Albiorix’in aynı zamanda  "dünyanın kralı"  olduğuna inanılır. Albiorix aynı zamanda bereket ve refah tanrısı olarak da görülürdü.

 

4.       Anthe

·         Olimposlular ile Titanlar arasında meydana gelen savaşta devler Titanlara yardım ederler. Devlerden biri olan  Alkyonides,  öldürülünce kızları kendilerini denize atarlar.(Bknz. Pallene bölümü)

SATÜRN VE UYDULARI-2-

 


1.       Aegaeon (Yunan mitolojiinde Aigaion)

Aegaeon 


·         Olymposlularla Titanlar arasında Titanomakhia denilen bir savaş yaşanmıştır. Olimposlu tanrıların komutanı Zeus ile Titan tanrılarının lideri Zeus’un babası Kronos(Satürn) arasında meydana geldi.

·         Zeus yakın akrabaları ile hüküm sürmeye başlamadan Titanların isyanıyla karşılaştı. Her iki taraf birbirine kocaman kayalar fırlatmaya başladı. Titanlar, Pelion dağlarını Ossa dağı üzerine yığarak Olympos dağına tırmanmaya çalıştılar.  Savaş nedeniyle sarsıntılar başgösterdi. Zeus yönetimi almak için kararlılık göstererek Tartaros’a inip tutsak tutulan Kykloplar ile Hekatonkheir’lerin (yüzkollu ve elli başlı) yardımını aldı. Çünkü Titanlar, Kykloplar ile Hekatonkheir denilen bu varlıkları Tartaros yani yerin dibine kilitlemişlerdi.

·         Kykloplar Zeus’a gök gürlemesi, yıldırım ve şimşeği hediye ettiler. Hekatonkheir’ler yani yüzkollu ve elli başlı yaratıkların adları şöyle idi: Briareos, Kattos ve Gyes’tir. Bu Hekatonkheir’ler arasında en gaddarı olan Briareos’un kendisinin başka adı veya kendisinin oğlu olarak Aegaeon (veya Aigaion) adı önplana çıkmıştır.

·         Aegaeon (veya Aigaion) Ege deniz tanrısı olduğu rivayetleri de vardır. Buna kanıt olarak ege denizinin Yunanca adının Pontos Aigaios olması gösterilir. Bu zamanla Aigaion adına dönüşmüş olduğu düşünülür.

·         Aegaeon (veya Aigaion) fırtına canavarı olan Typhoeus ile özdeşleştirilir. Typhoeus(veya Typhon) ’un Tartros ile Gia’nın oğlu olduğu fırtınanın sembolü ve ünlü Kerbaros’un babası olduğu da söylenir.

SATÜRN VE UYDULARI -1-

 

SATÜRN’ÜN UYDULARI

Satürn 


·         Satürn, Güneş Sitemi’nde yer alan gezegenlerden büyüklük olarak ikinci sırada yer alıp adını Yunan mitolojisinde Olimpos tanrılarının baştanrısı Zeus(Romalılarde Jüpiter)’un babası olan Kronos(Romalılarda Satürn)’tan  alır. Halk arasında Zuhal yıldızı olarak bilinirdi.

·         Satürn, Güneş Sitemi’nde yer alan gezegenlerden en fazla uyduya sahip gezegendir. Satürn’ün 82 adet uydusu tespit edilmiştir. Bu uydular; büyüklük, yörünge vb bakımından farklılık gösterirler. Bu uydulardan bazıları henüz sadece geçidi adı taşımaktadır. Diğerlerine ise yine mitolojik kökenli adlar verilmiştir. Bir kısmına Yunan ve Roma diğerlerine İskandinav mitolojisine ait adlandırmalar yapıldı.

AKIL OYUNLARI FİLMİNİN ELEŞTİRİSİ

  Film Hakkında Kısa Bilgi:  Akıl Oyunları  ( A Beautiful Mind ), Nobel Ekonomi Ödülü sahibi Amerikalı matematikçi  John Nash’in  hayatına d...